De teerling is geworpen
In 1993 deed ik als student van ‘Kristallijn Gestaltopleidingen’ voor het eerst mee aan de Enlightenment. Ergens op de heide bij Dwingeloo kwam ik mezelf tegen en dat viel niet mee. In een zaal tussen minstens 70 mensen raakte ik de weg kwijt. Met een hoofd barstensvol gedachten en een lichaam dat uit zijn voegen kraakte van de verzamelde emoties, kreeg ik voor het eerst in mijn leven heimwee. Alles in mij schreeuwde het uit om naar huis te gaan. Uit koppigheid en trots bleef ik en ergerde me groen en geel aan andere deelnemers die blijkbaar wel het nut inzagen van een programma waar je in tweetallen op levensvragen mediteerde. Na enige pogingen om braaf mee te doen kon ik hun gezelschap moeilijk verdragen en mediteerde op aanraden van een docent op een kaarsvlammetje dat als doofstomme partner fungeerde voor mijn onrustige zinnen. Ik kon niet lang stilzitten, slaagde er niet in om me te concentreren en liet me constant afleiden door mijn omgeving, waardoor ik geen greep kreeg op de eerste vraag. Als een kind zo blij ging ik dan ook na een eindeloos lange schoolweek op huis aan.
Toch bleek de Enlightenment achteraf een welkome ervaring te zijn geweest. Niet dat het leuk was of dat ik een antwoord gevonden had op die vermaledijde eerste vraag, maar er gebeurde iets met me dat ik niet had kunnen voorzien. Zonder dat ik het nog echt besefte was ik in contact gekomen met gebeurtenissen uit het verleden die ik niet verwerkt had. Ze bleken zo goed te zijn opgeborgen dat ik er bewust geen hinder van ondervond, maar mijn gedrag in het heden werd er wel degelijk door beïnvloed. Het was alsof ik de handrem van mijn gevoel had afgehaald. Niet lang daarna kwam er een stroom van emoties in me los. Boosheid, liefde, verdriet, gevoelens die me tot een echt persoon maakten. Ik ging langzaam maar zeker ervaren wat ik voelde, werd daarbij ook bewuster van mijn gedachten en waar deze op waren terug te voeren. Tijdens de derde Enlightenment Intensive vond ik mijn eerste vraag, alhoewel het antwoord mijn docent meer overtuigde dan ik zelf, maar toch, de teerling was geworpen…
Persoonlijke ontwikkeling
In 2009 gaf ik mijn eerste Enlightenment als docent wat een geheel andere ervaring voor me was. De hele puzzel viel in elkaar en meer dan voorheen begreep ik de waarde van een dergelijke workshop voor je persoonlijke ontwikkeling. Het meest bijzondere van de Enlightenment is dat het een Westerse manier van meditatie is en dat is te prefereren boven de Oosterse methoden waarmee we heden ten dage worden overspoeld. Voor je het weet idealiseer je gebruiken, waarden en normen uit een andere cultuur en bagatelliseer je de verworvenheden van je eigen beschaving. In de Dalai Lama vind ik een medestander van mijn opvatting dat je bij je wortels moet blijven en alleen die dingen overneemt uit andere methoden die de jouwe versterken. Dat is precies wat wij doen. We koketteren met Zen, maar Fritz Perls de herontdekker van Gestalt, liep niet zonder reden na twee maanden weg uit een Zenklooster in Tokio. We gebruiken het gedachtegoed van Zen om je een kader te geven, een structuur die je helpt om jezelf te onderzoeken en te ontdekken wie je bent. Aan de hand van de beroemde parabel van de Os, geven we je hints om het spoor te vinden dat je naar binnen leidt. Je komt al doende in contact met je kracht, je intuïtie en je creativiteit.
Communicatie
In de Enlightenment mediteer je in tweetallen. De een spreekt, de ander luistert. De luisteraar stelt de vraag: ‘Zeg me wie je bent’ of ‘Zeg me wat is het doel van het leven’. Na 5 minuten wissel je van rol, na 40 minuten van partner. Je kunt ook in stilte mediteren, dat gaandeweg de workshop aan kracht wint. De aandacht voor elkaar is als een warm bad. Het samen mediteren op deze wijze geeft je kracht en moed om door te zetten en je vraag te vinden. Het hardop uitspreken van je gedachten en het openlijk beleven van je emoties heeft een reinigende en helende werking. Daarnaast zijn er bewegende, etende en lopende meditaties. Je word bewust van emoties, onrust en spanning en je ervaart waar dat mee samenhangt. Obstakels worden zo uit de weg geruimd en steeds dichter beweeg je toe naar een antwoord dat universeel is en het ik overstijgt. Vele deelnemers beleven tijdens de Enlightenment verlichte momenten, die weliswaar weer wegebben, maar die je nooit meer vergeet en waar je de rest van je leven kracht uit kan putten. Je gaat weg als een ander mens…
Interview
Tijdens de meditaties kun je op ieder moment een interview aanvragen met een docent. Een gesprek met een van ons helpt je weer op weg als je bent vastgelopen of steun nodig hebt. Daarnaast kun je checken of het antwoord dat je gevonden hebt klopt. Als je de eerste vraag beantwoord hebt krijg je een tweede en een derde vraag van ons. Daarna kun jezelf een vraag bedenken waar je verder mee wil gaan.
Gestaltleraar of Zenmeester?
Wij zijn Gestaltleraren die een Enlightenment Intensive organiseren, geen Zenmeesters die een weg bewandelen die voor de meeste Westerlingen niet is weggelegd. Immers in Japan ga je in een klooster en zoek je een meester die je een vraag geeft, waar je na jaren van eindeloze meditaties en uitputtende rituelen een antwoord op hoopt te vinden. Daar hebben we in onze cultuur geen tijd en geduld voor, maar ook niet de strenge discipline, motivatie en rigiditeit om op die wijze je ware aard te vinden. Wij hebben behoefte aan een vriendelijke discipline die gebaseerd is op wederzijds respect en gelijkwaardigheid, zodat je zelf keuzes maakt en de waarheid op jouw unieke manier vertaalt. Wel houden wij, als ware wij echte Zenmeesters, strak de hand aan het programma. Dit alles met de bedoeling dat “niets” jou van je vraag kan afleiden en dat je er mee bezig kunt blijven. Hoe jij met het programma omgaat staat je vrij. Wil je even rusten, naar buiten of naar het plaatselijk café? Het is jouw keuze en die eerbiedigen we, mits je laat weten waar je bent en wat je doet, zodat we ons geen zorgen hoeven maken. Jouw weg is de ware…
Tenslotte
Tijdens de Enlightenment van 2010 ben ik meerdere malen verbaasd en ontroert geweest. Ik was blij verrast door de inzet, moed en warmte van de deelnemers, wat me veel energie en liefde gaf. Ik was ontroert door de oprechtheid van de mensen en hun worstelingen met het leven, waardoor het me geen enkele moeite kostte om zelf transparant te zijn en me te laten horen en zien zoals ik ben. Ik hoop, evenals Hans Koch die al meer dan 40 Enlightenment workshops organiseerde, er nog velen te mogen beleven.
Jon van den Ende (docent en oprichter van de Nederlandse Gestalt Academie)
Persoonlijke ervaringen